CHARM-EU-projecten op het gebied van onderwijsinnovatie: drie projecten in de schijnwerpers

CHARM-EU-projecten op het gebied van onderwijsinnovatie: drie projecten in de schijnwerpers

Dit jaar stelt CHARM-EU, met steun van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, financiële middelen beschikbaar voor projecten op het gebied van onderwijsinnovatie binnen de Universiteit Utrecht. In samenwerking met het Centrum voor Academisch Onderwijs en Leren is een oproep gepubliceerd rond het thema ‘Grenzen overschrijden’. In totaal zijn er dertien projecten ingediend, waarvan er, binnen het beschikbare budget, drie zijn geselecteerd. In 2026 volgt mogelijk een nieuwe oproep.

de reis van een innovator

De beoordelingscommissie heeft onder meer gekeken naar de aansluiting bij de onderwijsprincipes en -visie van CHARM-EU, de verwachte impact, het innovatieve karakter en het bereik. Twee van de bekroonde projecten zijn faculteitsoverschrijdende samenwerkingsverbanden en één project wordt binnen één faculteit uitgevoerd. Hieronder volgt een korte toelichting op de geselecteerde projecten.

Acclimatise Afrika-Europa-Pacific: samen leren voor klimaatbestendigheid           

Een faculteitsoverschrijdend project van de Faculteit Geowetenschappen en de Faculteit Rechten, Economie en Bestuurskunde, in samenwerking met Wageningen University & Research (WUR). 

Klimaatverandering vraagt om samenwerking tussen verschillende disciplines en een mondiale en inclusieve aanpak, maar Europese universiteiten baseren zich vaak op westers georiënteerde kennissystemen, waardoor inheemse en niet-westerse perspectieven ondervertegenwoordigd blijven. Daardoor lopen studenten kansen mis om vaardigheden te ontwikkelen die hen voorbereiden op de complexe en interculturele realiteit van mondiale duurzaamheidsuitdagingen. Aan de Universiteit Utrecht blijven, ondanks de inzet voor duurzaamheid, drie belangrijke knelpunten bestaan: beperkte epistemologische kaders, beperkte Noord-Zuid-samenwerking en onvoldoende mogelijkheden voor transdisciplinaire co-creatie. Deze uitdagingen zullen worden aangepakt met het Acclimatise Africa-Europe-Pacific-project. Dit project is een uitbreiding van de succesvolle Acclimatise-pilot– een Collaborative Online International Learning (COIL)-initiatief dat in februari 2025 bij tien Afrikaanse universiteiten van start ging. Dit nieuwe project zal een transcontinentale leergemeenschap opbouwen waarin theorie en praktijk worden geïntegreerd. Studenten zullen gezamenlijk klimaatoplossingen ontwikkelen op basis van diverse kennissystemen. Het biedt een uniek model voor het dekoloniseren en toekomstbestendig maken van klimaatonderwijs in Europa.

Contactpersoon: Margien Bootsma (M.C.Bootsma@uu.nl)

Innovatie in het onderwijs: een transdisciplinair project dat de kloof overbrugt tussen inheemse kennisvormen en Europese epistemologieën om geweld tegen mensen en de planeet tegen te gaan

Een faculteitsproject aan het University College Roosevelt.

Dit samenwerkingsproject overbrugt culturele en geografische kloven om geweld tegen mensen en de planeet tegen te gaan. Het richt zich op gemarginaliseerde gemeenschappen en milieu-uitdagingen door inheemse manieren van weten en zijn centraal te stellen. Dit omvat onder meer het aanpakken van de kloof tussen de epistemologieën in het Europese hoger onderwijs en die binnen inheemse Amerikaanse samenlevingen. Om bijvoorbeeld wateronzekerheid aan te pakken, maakt de transdisciplinaire aanpak gebruik van kunstgebaseerd onderzoek en landgebaseerd leren, en put zij uit toekomststudies, geschiedenis, genderstudies en mediastudies. Binnen dit innovatieve kader worden Europese en inheemse studenten gezien als actieve deelnemers aan het leerproces en als toekomstige leiders. Zij nemen deel aan probleemoplossende activiteiten in onlinefora, delen kennis via digitale platforms en vertellen verhalen door middel van transnationaal kunstwerk. De interculturele en platformoverschrijdende aanpak versterkt gemarginaliseerde stemmen, innoveert onderwijsmethodologieën en stimuleert nieuwe vragen en perspectieven. Dit transformatieve onderwijs zal studenten in staat stellen om duurzame verandering teweeg te brengen.

Contactpersoon: Nancy Mykoff (n.mykoff@ucr.nl)

Het aanpakken van gezondheidsuitdagingen in internationaal verweven biomedische onderzoekscentra

Een interfacultair project in samenwerking met de Faculteit Geneeskunde en de Faculteit der Natuurwetenschappen.

Dit project ontwikkelt een nieuwe transdisciplinaire onderwijsmodule in twee fasen die biomedisch onderzoek en onderwijs verbindt tussen twee faculteiten van de UU (geneeskunde en betawetenschappen) en de universiteiten van Montpellier en Barcelona. Studenten werken in interdisciplinaire teams aan concrete uitdagingen op het gebied van de gezondheidszorg, zoals kanker, waarbij de nadruk ligt op innovaties als immuuntherapie, nanogeneeskunde en gerichte therapieën. Het leren vindt plaats binnen en tussen Student Research HUBs – speciale, onderling verbonden laboratoriumomgevingen binnen de deelnemende faculteiten, waar studenten samenwerken met onderzoekers die gebruikmaken van de allernieuwste technieken. De module bouwt voort op de bestaande internationale samenwerking met de Universiteit van Montpellier en zal worden geïntegreerd in de CHARM-EU-alliantie. Hiermee bevordert het project het overschrijden van disciplinaire, institutionele en nationale grenzen en bereidt het studenten voor op toekomstige carrières in onderzoek, de gezondheidszorg en het bedrijfsleven. De module sluit aan bij de strategische doelstellingen van de UU op het gebied van innovatie, maatschappelijke impact en internationalisering, en zal dienen als model voor een bredere implementatie van CHARM-EU en een duurzame verankering in het onderwijs van de UU.

Contactpersoon: Niels Bovenschen (N.Bovenschen@umcutrecht.nl)