De cursus heeft tot doel studenten kennis te laten maken met belangrijke filosofische en pedagogische theorieën en hen aan te moedigen om na te denken over de onderwijspraktijk. De cursus betrekt studenten bij het proces van theoretische herinterpretatie, waarbij gebruik wordt gemaakt van hun keuzes en creatieve vaardigheden.
Van de studenten wordt verwacht dat ze een theoretische benadering, stroming of filosoof kiezen en een ‘input’ voorbereiden: een creatief stuk dat voor een niet-academisch publiek de belangrijkste aspecten van de theorie toelicht en prikkelende vragen opwerpt voor de onderwijspraktijk. De activiteiten van de cursus sluiten aan bij de discussies over de ‘inputs’.
Cursusinhoud: onderwerpen (alleen VOORBEELDEN! De cursus is gebaseerd op de keuzes van de studenten)
De belangrijkste begrippen uit de onderwijsfilosofie en hun historische ontwikkeling: antropologie: mens, subject, individu, persoon, historiciteit, waarde, ethiek, epistemologie,
Onderwijsfilosofieën en -theorieën vóór het tijdperk van de Europese moderniteit: christendom, boeddhisme, taoïsme.
Lokale en inheemse filosofieën.
De belangrijkste filosofische ideeën van de Verlichting.
Filosofische stromingen en denkers van het positivistisch-pragmatistische onderwijs uit de 19e tot en met de 20e eeuw.
Existentialisme en onderwijs (Heidegger, Frankl)
Marxistische en neomarxistische onderwijsfilosofieën (Freire)
Hervormingsgerichte en alternatieve pedagogieën (Dewey, Steiner, Montessori en anderen)
Herwaarderingen van het onderwijsvraagstuk in het postmodernisme. Macht en taal in het postmodernisme. (Foucault, Derrida, Lyotard, Michael A. Peters en anderen)
Feminisme, queer-theorie en -kritiek (Butler, Connell, Fraser en de gevolgen voor het onderwijs)
Kritiek op de leerwetenschap
Verschillende ethische benaderingen van (morele) opvoeding: deontologische, consequentialistische, normkritische, zorgethiek, enz.
Belangrijkste theoretische en filosofische vraagstukken met betrekking tot het onderwijs:
– de doelstellingen van het onderwijs;
– theorieën over kennis en kennisoverdracht;
– verbanden tussen het onderwijs en andere vakgebieden: onderwijs en kunst, onderwijs en politiek;
– onderwijs, macht en autoriteit;
– onderwijs en diversiteit
– filosofie en theorie van evaluatie
– filosofieën en theoretische benaderingen in de curriculumstudies
(Niet al deze onderwerpen zullen in de cursus aan bod komen)
Aan het einde van de cursus zal de cursist in staat zijn om…
enkele belangrijke onderwijsfilosofische stromingen en onderwijstheorieën te benoemen en toe te lichten;
professionele kennis van deze theorieën toepassen om de dagelijkse onderwijspraktijk te analyseren.
blijk geven van toewijding aan het verkennen van diverse filosofische en theoretische paradigma’s in het onderwijs;
openlijk de dialoog aangaan tussen verschillende theoretische perspectieven en een samenhangende persoonlijke benadering ontwikkelen;
de rol van de onderwijsfilosofie als onderdeel van het wetenschappelijke debat over onderwijs erkennen en waarderen.
zich relatief zelfstandig een weg kunnen vinden in de literatuur en het vakjargon van de onderwijsfilosofie en -theorie, met name op het gebied van hun gekozen vakgebied;
theoretische kennis omzetten in praktijkgerichte reflectie en relevante vragen formuleren voor een professionele discussie.
– Iedereen moet uiterlijk op 18 september een onderwerp kiezen dat hij of zij grondig zal onderzoeken door het lezen van primaire en secundaire bronnen. Vervolgens moeten ze een samenvatting opstellen (“eerste bijdrage”) en anderen uitnodigen voor een discussie door een Canvas-forum aan te maken op een door de student gekozen datum, maar uiterlijk op 20 november. Dit forum moet tot nadenken stemmende, praktijkgerichte vragen oproepen.
Na peer-evaluatie (zie hieronder) en de schriftelijke feedback van de docent maken de studenten een eindproduct over het onderwerp, waarbij ze rekening houden met de meningen uit de discussie. De precieze parameters kunnen worden afgestemd op het gekozen onderwerp. De definitieve input moet op 15 december worden ingeleverd.
De inputs zijn bedoeld voor docenten in het dagelijks onderwijs of een niet-academisch publiek en moeten ingaan op theoretische of filosofische trends of vraagstukken. De vorm van de bijdrage wordt door de student gekozen en kan bestaan uit een schriftelijke samenvatting met visuele elementen, een presentatie, een mindmap, een artistiek werk met toelichting, een video, enz. Het is belangrijk dat de bijdrage theorieën adequaat samenvat, zich richt tot praktijkbeoefenaars en relevante vragen opwerpt voor diepgaande reflectie op de theorie en de relatie daarvan tot de praktijk (zonder al te simplistisch of praktisch te zijn). (Kwaliteit van de bijdrage: 30 punten).
Studenten zijn verplicht om continu mee te werken en op ten minste tien bijdragen op Canvas te reageren (discussie: 20 punten).
Sommige bijdragen zullen ook in de les worden besproken.
Beoordelingscriteria:
Actieve betrokkenheid bij de doorlopende opdrachten gedurende het semester en deelname aan debatten.
– de diepgang van de inbreng over het onderwerp en de relevantie van de te bespreken kwesties
– de relevantie en diepgang van de vragen die aan de orde worden gesteld in het discussiestuk over het andere onderwerp (zie Tekstuele peer-evaluatie).
– creatieve en actuele uitwerking van het eindproduct.
Beoordelingsformulieren:
– Tekstuele zelfbeoordeling
– Tekstuele peer-evaluatie (iedereen kiest een andere bijdrage en schrijft daarover een discussienota van één pagina als feedback)
– Tekstuele en cijfermatige beoordeling door de docent
Aanbevolen literatuur:
(Dit is secundaire literatuur; het kan belangrijk zijn om ook meer primaire bronnen te lezen: teksten van filosofen en theoretici)
Au, W. (2012). Critical Curriculum Studies, Routledge, New York.
Biesta, G. & Allan, J. & Edwards, R. (2014) Making a Difference in Theory. The Theory Question in Education and the Education Question in Theory. Routledge, New York.
Curren, R. (2007) (red.). Philosophy of Education. An Anthology, Blackwell. New York.
Hansen, T. D. (2007) (red.). Ethical Visions of Education. Philosophies in Practice. Teachers College Press, New York.
Harris, Kevin (1979/2017). Education and Knowledge. The Structured Misrepresentation of Reality. Routledge, New York.
Montgomery, H. (2009): An Introduction to Childhood. Anthropological Perspectives on Children Lives. Wiley-Backwell, Chichester.
Siegel, H. (2009) (red.). The Oxford Handbook of Philosophy of Education. Oxford University Press, Oxford.
Korte presentaties door de docent.
Hybride discussies over verschillende theorieën en ideeën, waarbij tijdens de lessen gebruik wordt gemaakt van Mentimeter en andere technologieën.
Studenten geven commentaar op elkaars bijdragen en stellen vragen in de discussieforums op Canvas (samen met de docent).
Cijferlijst