Deze tweedelige workshop, waarin inclusiviteit en mondiale perspectieven centraal stonden, bood ongeveer 40 deelnemers van de universiteiten die deel uitmaken van de CHARM-EU-alliantie de gelegenheid om na te denken over hun eigen onderwijsproces en zo nieuwe manieren te vinden om dit te verbeteren.

“Er zijn verschillende onderwijsstijlen en verschillende leerstijlen: we moeten die op elkaar afstemmen”, stelde Cati Jerez Paredero, coördinatrice van het ondersteuningsprogramma voor vluchtelingen en mensen uit conflictgebieden van de Universiteit van Barcelona en lid van het bureau voor diversiteit, gelijkheid en inclusie van de CHARM-EU-alliantie, met klem vast toen ze het docententeam van de masteropleiding ‘Global Challenges for Sustainability’ toesprak. Haar workshop vond plaats tijdens een hackathon die tot doel had de masteropleiding te verbeteren en de nieuwe, uitgebreide versie ervan vorm te geven, waarin in 2025 alle negen partneruniversiteiten zullen zijn opgenomen. Dit is volkomen logisch: het integreren van inclusiviteit en mondiale perspectieven in het onderwijsproces maakt deel uit van de verbeteringen die zowel door de studenten als door de docenten worden verwacht. Vandaar het belang om de docenten te helpen beter te begrijpen wat zij op dit gebied al doen en wat zij kunnen doen om dit te verbeteren.

De noodzaak om zich aan te passen

“Je moet je bewust zijn van wat je al doet”, legde Jerez Paredero uit, terwijl ze wees op het belang van“aanpassingsvermogen en flexibiliteit”. De deelnemers aan de workshop werden vervolgens gevraagd om hun verwachtingen en kennis over Universal Design for Learning (UDL) op een rijtje te zetten, wat leidde tot een eerste open discussie over de noodzaak om vanaf het begin rekening te houden met de diversiteit van leerlingen (culturele en economische achtergrond, beperkingen, genderkwesties…) en hun behoeften.„We moeten ons aanpassen en verschillende soorten materiaal aanbieden om hen dit te laten zien”, benadrukte ze. Aan de hand van het hoofdidee om alle studenten gelijke leermogelijkheden te bieden, toonde Cati Jerez Paredero de kernprincipes van UDL en de manier waarop dit kon worden aangepast aan de masteropleiding, met de nadruk op vertegenwoordiging, expressie en betrokkenheid. Ook werd besproken hoe dit van invloed was op de manier waarop informatie aan de studenten werd aangeboden, hoe deze studenten werden beoordeeld en hoe zij werden gevraagd om deel te nemen. Na enthousiaste en levendige discussies tussen de deelnemers, die ideeën en hulpmiddelen uitwisselden, concludeerde Cati:“Jullie weten meer dan jullie denken, jullie doen al heel veel dingen. Jullie moeten je er alleen bewust van zijn. Daarvoor zijn er tal van hulpmiddelen beschikbaar. Onthoud dat een stappenplan of een sjabloon nooit alleen voor één type persoon is bedoeld.”

Met de nadruk op „transnationaal en intercultureel leren”, een van de belangrijke onderwijsprincipes van CHARM-EU, betekende het tweede deel van de workshop een nieuwe stap voorwaarts in de verbetering van het onderwijsproces. Het doel was om deze principes, die vrij moeilijk te beoordelen zijn, beter in de modules te integreren. Yuanfei Huang, een van de begeleiders van de werksessie en pedagoog aan de Universiteit van Montpellier, begon met een beknopte inleiding over een mondiaal divers perspectief:„Door verschillende perspectieven en verhalen te presenteren, versterkt een mondiaal perspectief niet alleen het leerproces, maar rust het studenten ook uit met de vaardigheden die ze nodig hebben om te overleven en te gedijen in een samenleving waar grensoverschrijdende samenwerking de norm is.”

Interacties met het Zuiden

Hieruit blijkt dus hoe complex het was om hieraan te werken of het zelfs maar concreet te definiëren. De belangrijkste voordelen van het mondiale perspectief zijn„het bevorderen van cultureel begrip, het stimuleren van kritisch denken en het ontwikkelen van taalvaardigheden”. Dit alles zorgt ervoor dat studenten (en toekomstige professionals) in staat zijn om grensoverschrijdend samen te werken, holistische oplossingen te bedenken en een nuttige inleiding te krijgen in het begrijpen van andere culturen. In kleine groepen werden docenten van CHARM-EU-universiteiten uitgedaagd om goede praktijken uit te wisselen over hoe reflectie op interculturele competenties in het onderwijs kan worden geïntegreerd, maar ook om te bepalen welke activiteiten studenten konden helpen beseffen dat zij actief deel uitmaakten van het onderwijs. Door gebruik te maken van design thinking-methoden konden de docenten bovendien hun ideeën delen, bespreken en combineren, waarbij ze het optimale gebruik van casestudies, de noodzaak van samenwerking met internationale collega’s (docenten of belanghebbenden) en mobiliteitsmogelijkheden analyseerden. Zo werden bijvoorbeeld de behoeften en voordelen van meer interacties met het Globale Zuiden duidelijk.

Interculturaliteit en de complexiteit van mondiale uitdagingen

Een dergelijke workshop, georganiseerd met docenten uit zoveel verschillende Europese landen van de CHARM-EU-alliantie, toonde het belang aan van interculturaliteit bij de opbouw van de masteropleiding zelf. Na afloop van de workshop zette Yuanfei Huang voor ons de voordelen ervan voor de studenten uiteen:„Interculturaliteit is een kernwaarde binnen CHARM-EU, die nauw verbonden is met diversiteit. Dit geldt met name voor de masteropleiding ‚Global challenges in sustainability‘. De master biedt de studenten minstens drie mogelijkheden om hun interculturele denkwijze te ontwikkelen. Ten eerste door aan een mondiaal onderwerp te werken. Ten tweede kan het samenwerken met medestudenten, docenten en sprekers met verschillende achtergronden, disciplines of culturen hen helpen bij het ontwikkelen van interculturele vaardigheden in een professionele omgeving. Ten derde is mobiliteit essentieel: dit dwingt hen om een onderwerp vanuit verschillende invalshoeken te benaderen en te zien hoe dezelfde kwesties in andere regio’s worden aangepakt. Ons uiteindelijke doel is hen te helpen een beter begrip te krijgen van de complexiteit van het werken aan mondiale uitdagingen.”