Kun je ons iets vertellen over je achtergrond: wat heb je gedaan en wat heb je gestudeerd voordat je bij CHARM-EU kwam werken?

Tijdens mijn bacheloropleiding heb ik sociologie gestudeerd, omdat ik altijd al geïnteresseerd was in mensen en de samenleving. Het was voor mij duidelijk dat dit de richting was die ik op wilde, maar na mijn afstuderen had ik niet zo’n zin om verder te studeren; ik voelde me niet op mijn gemak in het Hongaarse hoger onderwijs. Daarom heb ik een jaar als vrijwilliger in Frankrijk gewerkt, en daarna heb ik twee jaar gewerkt voordat ik aan de masteropleiding CHARM-EU begon.

Wat heeft ervoor gezorgd dat je je bent gaan verdiepen in het thema duurzaamheid?

In zekere zin was het de uitbraak van het coronavirus, die volgens mij voor veel mensen een keerpunt was. Maar onze ouders hebben ons ook heel duurzaam opgevoed. Ik weet niet of ze zich daar bewust van waren, maar voor mij was dit vanzelfsprekend. Mijn vader gaat elke dag naar de markt, koopt verse groenten, kent de teler en koopt nooit oververpakte en sterk bewerkte voedingsmiddelen. Die hadden we thuis nooit. We zijn ook zo snel mogelijk begonnen met het gescheiden inzamelen van afval. In zekere zin is duurzaamheid in mijn manier van denken ingebakken geraakt. En niet alleen op het vlak van consumptie, want we zijn ook cultureel zo opgevoed, bijvoorbeeld wat betreft gendergelijkheid, wat volgens mij ook verband houdt met duurzaamheid. Mijn vader kookt, maakt schoon en strijkt, en wij hielpen al vanaf zeer jonge leeftijd mee met het huishouden.

“Voor mij was het hele idee achter CHARM-EU heel vooruitstrevend en ik had het gevoel dat ik daar deel van wilde uitmaken.”

Je vertelde dat je vrijwilligerswerk hebt gedaan en daarna bent gaan werken nadat je je bachelordiploma had behaald. Waarom heb je besloten je aan te melden voor de masteropleiding CHARM-EU?

Ik vond het een geweldig idee dat universiteiten samenwerken om een nieuw model te ontwikkelen buiten het bestaande kader om. We zijn al opgegroeid binnen het Bolognasysteem, dat meer mogelijkheden biedt, maar ik denk dat veel studenten hebben ervaren dat een Erasmus-semester hun studie kan vertragen of dat niet alle vakken even gemakkelijk worden erkend. Ik heb gemerkt dat traditioneel universitair onderwijs niet per se de leerervaring biedt waar ik graag deel van zou willen uitmaken. Ik wist dat ik wilde en zou blijven studeren, maar zeker niet binnen het traditionele systeem. Voor mij was het hele idee achter CHARM-EU heel vooruitstrevend en ik voelde dat ik daar deel van wilde uitmaken.

De masteropleiding kent een aantal unieke kenmerken, zoals flexibiliteit en mobiliteitsmogelijkheden die in het studieprogramma zijn ingebouwd. Waar heb je je semesters doorgebracht en voor welke specialisatie heb je gekozen?

Ik ben mijn studie begonnen en afgerond aan de ELTE, wat betekent dat ik de eerste en de derde fase in Boedapest heb doorgebracht en de middelste fase in Utrecht. Daarnaast heb ik ook alle CHARM-EU-steden bezocht. Tijdens de derde fase heb ik een week in Dublin doorgebracht, onze slotconferentie vond plaats in Barcelona en vorig jaar ben ik meerdere keren in Montpellier geweest. De opzet van de opleiding kent geen verplichte en keuzevakken zoals bij traditionele opleidingen, wat betekent dat ons lesrooster vrij vastligt, maar in de tweede fase kan iedereen een specialisatie kiezen. Ik koos voor de specialisatie „Voeding“, maar volgde ook bijna alle vakken vande specialisatie „Water“. (De derde specialisatie is „Leven en Gezondheid“.)

Waarom heb je Utrecht gekozen voor je mobiliteitsfase?

Tijdens de eerste fase hadden we veel docenten van de Universiteit Utrecht, wier colleges ik erg leuk vond. Ik ben ook al eens eerder in Nederland geweest en vond het land erg boeiend. Ik ben geïnteresseerd in stadsontwikkeling – dat is het vakgebied waarin ik momenteel werk – dus ik was benieuwd om vanuit dat perspectief te zien en te ervaren hoe het was om in Nederland te wonen. Bovendien vond ik het belangrijk dat Utrecht vanuit Boedapest met de trein bereikbaar was en ik niet gedwongen was om te vliegen. Elke keer dat ik tijdens het semester naar huis ging, reisde ik heen en weer met de trein.

Het CHARM-EU-programma biedt een volledig internationale, transdisciplinaire en inclusieve leerervaring en staat open voor studenten met allerlei achtergronden. Hoe heeft deze culturele en disciplinaire diversiteit, gezien vanuit jouw persoonlijke ervaring, tijdens het programma gewerkt?

Er waren twee meisjes uit India, en we hadden verschillende klasgenoten met een dubbele nationaliteit en wortels in zowel Europa als daarbuiten, maar de meerderheid van de studenten was Europees. We hadden echter zeer uiteenlopende achtergronden, zelfs degenen die uit hetzelfde land kwamen, en het was interessant om te zien dat, hoewel we elkaar in veel gevallen gemakkelijk konden begrijpen, er ook situaties waren waarin we verrassende verschillen in onze perspectieven ontdekten. Dit was helemaal geen probleem, maar juist een interessante ervaring. Bovendien hadden we verschillende studierichtingen, wat ook erg nuttig was en onze gezamenlijke projecten afwisselender maakte. Ik ben echter van mening dat het afronden van het programma niet per se even moeilijk was voor iedereen, afhankelijk van onze opleidingsachtergronden. In dit opzicht hebben we voorgesteld om meer keuzevakken in de structuur van het eerste semester op te nemen.

Je maakte deel uit van de allereerste lichting die actief heeft bijgedragen aan het vormgeven en verbeteren van het programma voor toekomstige edities. Hoe was het om als student deel te nemen aan dit co-creatieproces?

Ik kan niet zeggen dat het altijd gemakkelijk was, maar voor mij was het over het algemeen een heel fijne ervaring om een persoonlijke band met de docenten te hebben. In de tweede fase leerden ze ons allemaal echt goed kennen dankzij de specialisaties. Bovendien hadden we altijd direct contact met medewerkers van de instelling waar we op dat moment verbleven, en had ieder van ons ook een eigen mentor. Over het algemeen had ik het gevoel dat er veel aandacht werd besteed aan hoe het met ons, studenten, ging, wat we dachten en hoe we vorderden, en dat was fijn. Ook onze individuele feedback was belangrijk en werd op veel momenten gevraagd, en we hadden elk semester studentenvertegenwoordigers die wekelijkse vergaderingen bijwoonden met docenten en andere CHARM-EU-medewerkers. Daardoor hadden we veel mogelijkheden om feedback te geven, en werd er vaak naar onze mening gevraagd. Na gesprekken met tweedejaarsstudenten weet ik dat er op basis van onze feedback veranderingen zijn doorgevoerd, wat heel goed is om te zien.

Tijdens de afsluitende Capstone-fase van de masteropleiding werken CHARM-EU-studenten samen met belanghebbenden uit de publieke sector, het bedrijfsleven of de civiele samenleving aan concrete duurzaamheidsuitdagingen. Aan welk project heb je tijdens deze fase gewerkt en met welke belanghebbende?

Het was heel spannend dat elk projectteam een maatschappelijke of economische partner had die bij het onderwerp betrokken was en het werk ondersteunde als externe belanghebbende. Toen de groepen tijdens onze laatste week in Barcelona hun resultaten presenteerden, was het interessant om de diversiteit te zien van de projecten waaraan we werkten, als resultaat van de samenwerking met verschillende sectoren. Mijn groep werkte aan een project over sociale supermarkten en onze partner was een in Dublin gevestigde organisatie die zich bezighoudt met het inzamelen en herverdelen van voedseloverschotten. Liefdadigheidsinstellingen hebben een zeer lange traditie in Ierland; er zijn veel kleinere organisaties. Deze sociale onderneming brengt hen in contact met bedrijven die voedseloverschotten hebben die al uit de winkelschappen zijn gehaald, maar nog steeds goed zijn. We werkten met hen samen en het was spannend om naar Ierland te kunnen reizen, hun processen persoonlijk te leren kennen en beter te begrijpen hoe ze precies te werk gaan. Daarnaast hadden we gedurende het hele semester regelmatig bijeenkomsten met hen en hadden we een vaste contactpersoon die we op elk moment konden benaderen met onze vragen. Op deze manier konden we een eindproduct maken dat niet alleen interessant is voor ons, maar dat, naar we hopen, ook in de praktijk door deze organisatie kan worden toegepast en benut.

Wat zijn volgens jou de belangrijkste kennis, vaardigheden en competenties die je tijdens de masteropleiding hebt kunnen ontwikkelen?

Dit is moeilijk samen te vatten, maar ik denk dat flexibiliteit, aanpassingsvermogen en het snel reageren op veranderingen, evenals het oplossen van problemen, er zeker toe behoren. We hebben ook geleerd hoe we kunnen samenwerken in transdisciplinaire teams waarvan de leden verschillende culturele en academische achtergronden hebben. Daarnaast zou ik zelfstandigheid willen benadrukken, aangezien het binnen het kader van een bepaalde opdracht vaak aan ons was om te beslissen waar we ons op wilden richten, en we daardoor een zekere vrijheid hadden. Natuurlijk hebben we ook concrete kennis opgedaan, vooral tijdens de eerste, voorbereidende fase van het programma, waarin we veel hebben geleerd over duurzaamheid vanuit zowel historisch als beleidsmatig perspectief. Ook hebben we onze ondernemers- en innovatievaardigheden aangescherpt. Al met al hebben we een breed scala aan vaardigheden en kennis verworven, en soms is het lastig om daar een goed beeld van te krijgen, omdat de kenniselementen – in vergelijking met de structuur van traditionele opleidingen – meer met elkaar verweven waren en op elkaar voortbouwden.

Is er een bijzondere ervaring uit de afgelopen 18 maanden die je is bijgebleven?

Ik heb enorm genoten van al onze excursies. Enerzijds hadden we in de tweede fase twee gemengde, intensieve mobiliteitsprogramma’s – één in Boedapest en één in Montpellier – en hebben we zeer interessante plekken bezocht, zoals markten, groothandelsbedrijven en organisaties op het gebied van voedselzekerheid. Daarnaast hadden we ook kortere lokale excursies; zo hebben we in Nederland bijvoorbeeld kleine tuinen en gemeenschapstuinen bezocht. Ik vond die onderdelen van het programma altijd het leukst: wanneer we daadwerkelijk naar deze plekken konden gaan, vragen konden stellen en konden zien hoe ze werken.

Wie zou zich volgens jou voor dit programma moeten aanmelden en waarom?

“Dit is een heel positieve, fundamenteel ondersteunende en vriendelijke gemeenschap.”

Ik denk dat dit programma geschikt is voor iedereen die meer wil leren over duurzaamheid en tegelijkertijd deel wil uitmaken van een hechte gemeenschap. Hoewel wij studenten vrijwel nooit allemaal tegelijk op dezelfde plek waren, vormde onze lichting een zeer hechte gemeenschap. Hoewel ik niet met alle zestig mensen een hechte band heb, geloof ik dat deze gemeenschap een belangrijke rol in mijn leven zal spelen. Ik heb mensen uit allerlei hoeken leren kennen en kan zowel op persoonlijk als op professioneel vlak op hen rekenen. Mensen konden elkaar al helpen bij het vinden van werk via hun eigen netwerk van contacten. Bovendien nemen er prestigieuze universiteiten en zeer goede docenten deel aan dit programma. Dit is een zeer positieve, fundamenteel ondersteunende en vriendelijke gemeenschap. En hoewel het nog steeds een nieuw en zich ontwikkelend programma is, is het duidelijk dat iedereen die er deel van uitmaakt, ernaar streeft om het zo goed mogelijk te maken. Voor mij persoonlijk was het ook belangrijk dat, hoewel ik de mogelijkheid had om alle drie de semesters in het buitenland door te brengen, het ook mogelijk was om thuis te studeren, maar dan in het Engels en in een internationale omgeving.

Nu je je studie hebt afgerond, wat zijn je plannen, hoe zie je je toekomst voor je?

Op dit moment doe ik heel veel dingen tegelijk, maar zo heb ik het altijd al gedaan. Ik ben naast mijn masteropleiding een opleiding grafisch ontwerp begonnen. In februari ben ik gaan werken op het gebied van stadsontwikkeling en stadsvernieuwing, wat ook heel boeiend is en me na aan het hart ligt. Daarnaast geef ik les, dus er gebeurt van alles tegelijk. Zoals ik al zei, heb ik sociologie gestudeerd en ben ik altijd al geïnteresseerd geweest in de stedelijke ruimte, de relatie van mensen met de ruimte en met elkaar. Ik ben geïnteresseerd in hoe je een stad zo kunt inrichten dat mensen met elkaar kunnen praten, elkaar kunnen helpen en samen gemeenschappen kunnen opbouwen. Dat is waar ik op dit moment mee bezig ben, en dat is waar mijn interesse naar uitgaat.

Fotogalerij:

Bron: Je kunt het originele interview in het Hongaars lezen op de website van ELTE. De foto’s zijn ter beschikking gesteld door Lonci Tóbiás.