CHARM-EU Winter School 2026: Burgerwetenschap verkennen voor maatschappelijke impact
Van 4 tot en met 6 februari 2026, de Universiteit van Barcelona organiseerde de CHARM-EU Winter School 2026, waarbij beginnende onderzoekers uit heel Europa bijeenkwamen voor een intensieve, praktijkgerichte verkenning van burgerwetenschap, maatschappelijke betrokkenheid, inclusie en de vertaling van onderzoek naar praktijk.
Deze driedaagse Winter School, georganiseerd door CHARM-EU en gecoördineerd door prof. Josep Perelló (Universiteit van Barcelona), was bedoeld voor promovendi uit alle disciplines die de sociale dimensie van hun onderzoek willen versterken. Het programma is een gecertificeerde opleiding voor promovendi, met een digitaal certificaat van CHARM-EU, en vond plaats aan de Faculteit Economie en Bedrijfskunde van de Universiteit van Barcelona. Docenten van de verschillendepartneruniversiteiten van CHARM-EUdroegen bij met hun expertise en boden de deelnemers een rijk, multidisciplinair en uitgesproken Europees perspectief op burgerwetenschap.
Het creëren van een gezamenlijke Europese ruimte voor burgerwetenschap
VolgensJosep Perelló, hoogleraar aan de Faculteit Natuurkunde vande Universiteit van Barcelona en organisator van de Winter School, werd hiermee ingespeeld op een duidelijke behoefte:
“Het doel van deze school was in wezen om ruimtes te vinden waar studenten die aan hun proefschrift op het gebied van burgerwetenschap werken, elkaar konden ontmoeten – en wel op het niveau van de CHARM-EU-alliantie, in plaats van uitsluitend binnen de Universiteit van Barcelona.”
Naast logistiek speelt CHARM-EU een strategische rol bij het mogelijk maken van samenwerking op grote schaal:
“CHARM-EU maakt dit niet alleen logistiek mogelijk, maar biedt ook een perspectief op Europees niveau. Burgergerichte benaderingen lopen per context sterk uiteen – wat we in Finland, Hongarije of Nederland zien, verschilt volledig van de situatie in Barcelona. Juist deze diversiteit is de kracht van het werken binnen de alliantie.”
Een geslaagde en leerzame ervaring
De respons op de Winter School overtrof de verwachtingen, wat de groeiende belangstelling voor burgergerichte onderzoeksbenaderingen onderstreept:
“Het was verrassend om te zien hoe groot de vraag was. Alleen al aan de Universiteit van Barcelona kwamen er op een open oproep meer dan 30 voorstellen binnen, en we konden er maar vier selecteren. Bij de andere partneruniversiteiten gebeurde iets soortgelijks. Dit maakte ons duidelijk dat er veel meer maatschappelijk geëngageerd onderzoek plaatsvindt dan we vaak beseffen.” —Josep Perelló
Voor veel deelnemers bood de Winter School een zeldzame kans om uit de silo’s van hun eigen vakgebied te stappen en contact te leggen met collega’s met verschillende achtergronden die echter met vergelijkbare uitdagingen te maken hebben.
Vaardigheden, inspiratie en duurzame relaties
Vanuit opleidingsperspectief bood de Winter School zowel methodologische inspiratie als waardevolle netwerkmogelijkheden. ZoalsMia Åkerfelt (hoogleraar aande Åbo Akademi-universiteit)uitlegt:
“Studenten raken geïnspireerd om hun methoden op meer gevarieerde en inclusieve manieren toe te passen, terwijl ze leren van anderen die met soortgelijke uitdagingen te maken hebben. En wat net zo belangrijk is: ze bouwen netwerken op die ook na afloop van de Winter School nog lang stand kunnen houden.”
Deze combinatie van leren en verbinding vond veel weerklank bij de deelnemers.
“Wat ons het meest is bijgebleven, was inclusie en het teruggeven aan de mensen die bij ons onderzoek betrokken waren. Niet alleen van hen leren, maar er ook voor zorgen dat zij iets zinvols uit het onderzoeksproces halen.”
Ze stonden ook stil bij de vraag hoe ze verder konden gaan dan impact ‘op papier’:
“We schrijven vaak dat ons onderzoek de samenleving ten goede komt, maar het blijft bij theorie. Dankzij de Winter School en door meer te leren over burgerwetenschap heb ik concrete methoden ontdekt om die impact daadwerkelijk te realiseren.”
Een open, niet-hiërarchische leeromgeving
De deelnemers benadrukten de open en persoonlijke sfeer van de Winter School:
“Het gaat niet om status of hiërarchie. Het gaat om het ontmoeten van mensen, het voeren van open gesprekken en het leren van verschillende landen, vakgebieden en perspectieven.”
De verscheidenheid aan projecten en achtergronden heeft onze blik verruimd en tot nadenken aangezet:
“Het was ontzettend inspirerend om zoveel verschillende projecten te zien. Dit soort ervaring kun je gewoonweg niet opdoen zonder mensen op deze manier bij elkaar te brengen.”
“Met al het slechte nieuws dat we elke dag te horen krijgen, voelde ik me hier echt een stuk beter. Het zien van zoveel zinvolle projecten die erop gericht zijn de wereld een betere plek te maken, was een van de belangrijkste dingen die ik de afgelopen dagen heb meegenomen.”
Hoewel het even kan duren voordat er concrete samenwerkingsverbanden tot stand komen, benadrukten veel deelnemers hoe waardevol het is om te weten dat ze nu een betrouwbaar Europees netwerk van collega’s hebben waarop ze een beroep kunnen doen.
Een volledig gefinancierde kans voor promovendi
DeCHARM-EU Winter School 2026was eenvolledig gesubsidieerd programmavoor een selecte groep promovendi. Het collegegeld, de reiskosten, de verblijfskosten en de maaltijden werden vergoed, waarbij elke CHARM-EU-partnerinstelling via een intern selectieproces maximaal vier promovendi mocht voordragen.
Door beginnende onderzoekers samen te brengen die zich inzetten voor maatschappelijk geëngageerd onderzoek, heeft deCHARM-EU Winter School 2026bijgedragen aan de ontwikkeling van nieuwe vaardigheden, ideeën en contacten — waarbijburgers centraalstaanin het wetenschappelijk onderzoeken de ambitie van CHARM-EU wordt versterkt om de toekomst van inclusief, impactgericht onderzoek in Europa vorm te geven.