Deze ervaring maakte deel uit van de internationale masteropleiding „Global Challenges for Sustainable Development”, die wordt aangeboden door een samenwerkingsverband van vijf Europese universiteiten. Het programma legt de nadruk op leren door te doen, en MoXMo (Montpellier Cross-Thematic Mobility) vormt daar een belangrijk onderdeel van. Dit Erasmus+-programma biedt studenten de mogelijkheid om een korte studieperiode in het buitenland door te brengen, waarbij de nadruk ligt op het aanpakken van specifieke uitdagingen.

Het stond buiten kijf dat de ongeveer zestig jonge Europeanen van universiteiten in Spanje, Nederland, Duitsland, Hongarije en Frankrijk, die waren gekomen om deel te nemen aan deze tweede editie van MoxMo – die van 15 tot en met 26 april plaatsvond in de regio Hérault in Zuid-Frankrijk – een verandering van omgeving te wachten stond. Dit intensieve mobiliteitsprogramma voor studenten, een belangrijk moment in hun opleiding met een pedagogische aanpak gericht op leren door het oplossen van uitdagingen, bood hen de kans om in internationale en interdisciplinaire teams te werken aan milieuthema’s die aansluiten bij de uitdagingen van onze regio.

Multiculturele teams spelen in op lokale behoeften 

De docenten van de opleiding en het Syndicat Mixte du Bassin de Thau (SMBT), een lokale waterbeheersinstantie, hebben vijf milieu-uitdagingen voor de studenten uitgewerkt. „We profiteren van de uiteenlopende achtergronden en perspectieven van de studenten; hun frisse kijk op zaken leidt vaak tot oplossingen waar wij misschien niet aan hadden gedacht”, legt Alexandre Pennaneac’h uit, die leiding geeft aan het Blue Thau Lab, het platform van het SMBT voor territoriale innovatie door samenwerking.

Voor de masterstudenten bestond de uitdaging erin na te denken over hoe ze het bewustzijn konden vergroten en burgers, het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven konden betrekken bij specifieke kwesties met betrekking tot de lagune van Thau. De uitdagingen hadden onder meer betrekking op agro-fotovoltaïsche systemen toegepast op de schelpdierkweek, het gebruik van AI voor de analyse van het water in de lagune van Thau, milieuvriendelijke wandelroutes, gesubsidieerde milieuvriendelijke maatregelen voor de land- en veeteelt, voedselveiligheid, enzovoort.

De laatste uitdaging bestond uit het verkennen van de mogelijkheden van het opleidingscentrum voor aquaponics van de Universiteit van Montpellier. Aquaponics combineert aquacultuur (het kweken van vis) met hydrocultuur (het kweken van planten zonder aarde), waardoor een gesloten systeem ontstaat dat afval en vervuiling tot een minimum beperkt. „Studenten hebben een veel bredere visie dan wij, die vaak erg technisch is”, merkt Claude Amiel op, UM-projectmanager bij SMEL.

Van podcast tot interactieve cartografie 

De studenten brachten hun eerste week door in Balaruc-les-Bains, aan de oevers van de lagune van Thau. Daar ontmoetten ze professionals die werkzaam zijn in strategische sectoren van de regio: visserij, wijnbouw, veeteelt, landbouw, oesterteelt, toerisme… Onder begeleiding van docenten van de masteropleiding werden de projecten onder praktijkomstandigheden ontwikkeld in teams bestaande uit jongeren die elkaar soms voor het eerst ontmoetten en die – wat een extra uitdaging vormde – niet altijd Frans spraken. De vereniging CPIE (Centre permanent d’initiatives pour l’environnement) Bassin de Thau en de leden van de SMBT hebben eveneens bijgedragen aan het verrijken van een holistische benadering met hun expertise, waarbij rekening werd gehouden met de centrale rol van milieubescherming en het belang van communicatie tussen de verschillende actoren in het gebied.

Tijdens de tweede week ontmoetten de jonge Europeanen onderzoekers van Icireward, het UNESCO-centrum voor water, en bezochten ze verschillende onderzoekslocaties, terwijl ze verder werkten aan hun uitdagingen. ‘Het is een veldschool: studenten worden geconfronteerd met beperkingen waar ze in de klas niet mee te maken hebben, maar die ze in hun toekomstige beroepsleven wel zullen tegenkomen,’ legt Valérie Borrell uit, docent-onderzoeker in de waterwetenschappen aan de UM. „Ze worden geconfronteerd met problemen waarvoor wetenschappers niet noodzakelijkerwijs een oplossing hebben. Samen ontwikkelen docenten en studenten een methodologie om oplossingen te vinden. Het is een concreter en authentieker leerproces.”

Het programma werd op 26 april afgesloten met presentaties van de studenten voor een jury bestaande uit zowel docenten als professionals. Tot de voorgestelde oplossingen behoorden podcasts, interactieve kaarten, een communicatieplatform voor bewoners (zoals WhatsApp) en de integratie van kunstinstallaties voor educatieve doeleinden. De jury was onder de indruk van het hoogwaardige werk dat in zo’n korte tijd tot stand was gekomen, zeker gezien de beperkte voorkennis van de studenten over het gebied. Met een gevoel van voldoening en een diepere waardering voor samenwerking benadrukten studenten als Ema (Hongarije) en Nelli (Finland) de unieke waarde van het programma: ‘De professionals betrokken ons volledig en hadden vertrouwen in onze ideeën en methoden. De dynamiek binnen het multiculturele team was geweldig en heeft ons werk echt verrijkt.’

Meer informatie en foto’s vind je in dit artikel.