De volgende generatie onderzoekers opleiden door hen onder te dompelen in onderzoeksuitdagingen die nauw aansluiten bij de behoeften van patiënten – dat is de pedagogische en wetenschappelijke ambitie van de keuzevakmodule getiteld „Tackling Health Challenges in Internationally Linked Research Hubs”, of kortweg „Research Hubs”. De module, die volledig in het Engels wordt gegeven, is gezamenlijk ontworpen door de Universiteit van Montpellier en de Universiteit Utrecht, in samenwerking met SIRIC Montpellier Cancer, als onderdeel van de CHARM-EU-alliantie.

Terwijl de editie van 2024 van start ging met een internationale conferentie over de screening en behandeling van colorectale kanker, blijft het thema van dit jaar gericht op therapeutische benaderingen van kanker – ditmaal vanuit het perspectief van immuuntherapie. Ook dit jaar bracht het evenement clinici, onderzoekers en patiëntenbelangenorganisaties bijeen. Of ze nu fysiek of online aanwezig waren, alle deelnemers deelden hun expertise met ongeveer dertig internationale studenten uit Montpellier en Utrecht. De presentaties gingen over baanbrekend onderzoek en de toepassing daarvan in therapeutische processen, evenals over veelvoorkomende bijwerkingen die gepaard gaan met immuuntherapie. Deze discussies werden verrijkt door aangrijpende getuigenissen van patiënten over hun behandelingstrajecten.

Het combineren van therapieën en uitdagingen in de praktijk

De conferentie markeerde de start van de tweede editie van deze experimentele module, die tot doel heeft de band tussen onderzoek en onderwijs te versterken door pedagogische uitwisselingen tussen Utrecht en Montpellier te bevorderen. Dit wordt mogelijk gemaakt dankzij de inzet van coördinatoren met zowel een onderwijs- als een onderzoeksachtergrond, die geloven in het potentieel van deze innovatieve benadering van leren. Tot hen behoren Sandra Crnko en Niels Bovenschen van de Universiteit Utrecht, en Sonia Cantel en Gilles Subra van de Universiteit van Montpellier.

Voor Gilles Subra – hoogleraar en onderzoeker aan het Max Mousseron Instituut voor Biomoleculen (IBMM) en directeur van CHARM-EU aan de UM – biedt de module een dubbel voordeel: “De module behandelt alle aspecten van de immunologie en de toepassing ervan in de oncologie, een wereldwijd toonaangevend onderzoeksgebied, vooral nu combinatietherapieën steeds meer aan belang winnen. Dit is des te relevanter gezien het feit dat Montpellier enkele van ’s werelds meest vooraanstaande onderzoekers op dit gebied herbergt.”

Daarom zijn, naast SIRIC Montpellier Cancer, ook het Kankerinstituut van Montpellier (ICM), het Instituut voor Kankeronderzoek van Montpellier (IRCM), het Universitair Ziekenhuisinstituut Immune4Cure en de Federatie van Universitaire Ziekenhuizen Evocan-2 bij de module betrokken. „Vanuit pedagogisch oogpunt is de manier waarop studenten hier leren uniek”, vervolgt Gilles Subra. „Ze worden geconfronteerd met echte onderzoeksproblemen – problemen die zich aan het bed van de patiënt voordoen. Vanaf het begin weten ze dat ze in teams zullen werken om oplossingen te vinden. En aangezien ze uit Montpellier of Utrecht komen, brengen ze verschillende onderwijsachtergronden en wetenschappelijke opleidingen mee.”

Het ontwikkelen van waardevolle vaardigheden

Via transdisciplinaire teams zullen studenten in de module ‘Research Hubs’ onderzoeksprojecten voorstellen op het gebied van immuuntherapie, daarbij ondersteund door een internationaal netwerk van onderzoekers die actief zijn op dit gebied. Dit is de meest effectieve manier om essentiële transversale vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor het uitvoeren van internationaal onderzoek. Hiertoe behoren onder meer het opstellen van en het verkrijgen van financiering voor onderzoeksvoorstellen, het samenwerken over disciplines heen, het managen van projecten, het effectief communiceren met collega’s uit andere vakgebieden, het koesteren van nieuwsgierigheid en het benaderen van problemen vanuit zowel hun fundamentele wetenschappelijke basis als hun maatschappelijke implicaties.

“We omarmen transdisciplinariteit in al haar complexiteit,” benadrukt Gilles Subra. „Wat een goede onderzoeker kenmerkt, is het vermogen om in teamverband te werken, want niemand beschikt over alle vaardigheden die nodig zijn om een project in zijn eentje uit te voeren.“ Voor Sonia Cantel, docent-onderzoeker aan het IBMM, is het een nieuwe manier om studenten kennis te laten maken met de wereld van het onderzoek: „Als docenten willen we hen laten zien dat ze hun wetenschappelijke kennis met gezond verstand en doelgerichtheid kunnen toepassen om specifieke uitdagingen aan te pakken.“

Wat gaat er nu gebeuren?

De vijf studententeams zullen eind december hun onderzoeksprojecten presenteren. Begin volgend jaar zullen verschillende studenten stage lopen bij onderzoekscentra in Montpellier of Utrecht om hun praktijkervaring in het onderzoek verder uit te breiden. Wat de module zelf betreft, zal de editie van 2026 naar verwachting meer aandacht besteden aan immuuntherapieën voor de behandeling van auto-immuunziekten – er liggen nieuwe uitdagingen in het verschiet, en die zijn allesbehalve onbelangrijk.

Onderzoekscentra: een CHARM-EU-module die eenvoudig te implementeren is

Volgens Gilles Subra is dit soort module een reproduceerbaar model dat ook in andere disciplines getest zou moeten worden. „Dankzij de onderwijsontwikkelaars en de betrokken collega’s beschikken we nu over een echt kant-en-klaar format”, zegt hij enthousiast. „Elk vakgebied zou dit model kunnen aanpassen: een voor het publiek toegankelijke conferentie over concrete thema’s en actuele onderzoeksuitdagingen, waarbij het maatschappelijk middenveld en ngo’s worden betrokken, gevolgd door interdisciplinair groepswerk en een kleinschalig project. Het is een model dat zowel aanpasbaar als financieel duurzaam is. Met steun van de CHARM-EU-teams kunnen we elke gemotiveerde collega helpen om het in zijn of haar eigen masterprogramma te integreren.”

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op de website van de UM.