Op 16 september 2022 organiseerde de Eötvös Loránd-universiteit de eerste CHARM-EU-conferentie over inclusie, getiteld„Een inclusieve universiteit creëren – Toegang tot en deelname aan het Europees hoger onderwijs: uitdagingen en stimulerende factoren”. Dit baanbrekende evenement bood een unieke gelegenheid om lessen te trekken uit eerdere ervaringen, barrières en mogelijkheden in kaart te brengen en ervaringen, beleidsmaatregelen en praktijken uit te wisselen die kunnen leiden tot een meer inclusieve hogeronderwijssector. Zoals commissaris Mariya Gabriel in haar toespraak tot de deelnemers benadrukte: „Inclusie is cruciaal voor de ontwikkeling van de Europese instellingen voor hoger onderwijs en de Europese samenleving in het algemeen.”

Bij het ontwerp, de uitvoering en de evaluatie van de conferentie werd de Universal Design-benadering gevolgd, waarbij zoveel mogelijk aspecten in aanmerking werden genomen om een evenement te creëren dat voor een zo groot mogelijk aantal deelnemers toegankelijk is. In haar artikel getiteld„Inclusion by Design: Key steps of creating the CHARM-EU Inclusion Conference”reflecteert dr. Fazekas-Vinkovits, universitair docent aan de Bárczi Gusztáv-faculteit voor Speciaal Onderwijs van de ELTE en teamleider van het CHARM-EU Inclusion Team, op het belang van Universal Design, presenteert zij best practices en legt zij uit hoe inclusie in de praktijk stap voor stap kan leiden tot het ontwerpen en organiseren van inclusieve evenementen.

De universele ontwerpbenadering van de CHARM-EU-conferentie over inclusie

Volgens de definitie van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD) verwijst ‘Universal Design’ naar een ontwerp van producten, omgevingen, programma’s en diensten die door een zo groot mogelijk aantal mensen kunnen worden gebruikt zonder dat er aanpassingen nodig zijn. Deze aanpak is fundamenteel proactief: in plaats van de omgeving achteraf te ‘repareren’, maken Universal Design-modellen een holistische aanpak mogelijk om vanaf de allereerste fase van het ontwerpproces inclusieve omgevingen te creëren.

In overeenstemming met de beginselen en waarden van CHARM-EU en de Europese Unie stond de conferentie in het teken van diversiteit, inclusie, gelijkheid, mensenrechten en intersectionaliteit. Het belangrijkste doel van het evenement was om als katalysator te fungeren voor een gezamenlijke dialoog tussen belanghebbenden en deelnemers, om de factoren die toegang en participatie bevorderen en de uitdagingen op dit gebied te bespreken, en om volgende stappen te identificeren die een meer inclusieve hogeronderwijssector mogelijk maken. Het hybride evenement bracht mensen met uiteenlopende achtergronden en culturen uit Europa en daarbuiten bijeen.

Het uitgebreide eerste panel richtte zich op co-creatie, samenwerking, co-beheer en co-onderzoek, waarbij mensen met uiteenlopende levenservaringen, achtergronden en toegangsbehoeften centraal stonden, evenals hun actieve luisteren en deelname als essentiële factoren voor een toekomstgerichte dialoog. De tweede sessie bestond uit twee paneldiscussies waarin studenten en docenten persoonlijke ervaringen deelden en discussieerden over gebieden waar nog verbetering mogelijk is. De workshop in de middag bood ruimte en tijd voor werk in kleine groepen om een visie te ontwikkelen op de inclusieve universiteit van de toekomst, en werd gevolgd door een sessie gewijd aan het delen van visies, beleid en praktijken.

Inclusief evenementontwerp door het CHARM-EU-team voor inclusiviteit

Het artikel laat zien hoe een stapsgewijze aanpak van inclusie in de praktijk organisaties, belanghebbenden en individuen kan ondersteunen bij het ontwerpen, uitvoeren en evalueren van inclusieve evenementen of activiteiten. Hierbij wordt de CHARM-EU Inclusion Conference als casestudy gebruikt en ligt de nadruk op aspecten zoals communicatie en verspreiding, betrokkenheid van de gemeenschap en de elementen die nodig zijn om een gastvrije en inclusieve sfeer te creëren.

Wat betreft communicatie en betrokkenheid omvatten de maatregelen onder andere toegankelijke en vooraf gecontroleerde registratieformulieren, een inclusieve communicatiecampagne, het bevorderen van inclusief taalgebruik en de keuze voor een gebruiksvriendelijk en toegankelijk onlineplatform. Op het gebied van toegankelijkheid en participatie werd zorgvuldig aandacht besteed aan de toegankelijkheid en inrichting van de locatie, met speciale nadruk op het wegnemen van fysieke barrières, het aanbieden van spraak-naar-tekst-diensten en het beschikbaar stellen van een neutrale, multifunctionele rustige ruimte. Er werd bijzondere aandacht besteed aan catering en dieetwensen, privacy en ruimtes buiten het zicht van de camera’s, evenals het respecteren van pauzetijden – een toegankelijkheidsbehoefte voor iedereen. In lijn met de kernwaarden van CHARM-EU hielden de organisatoren ook rekening met het milieu door onnodige apparatuur en afdrukken te verminderen, de behoeften op het gebied van toegankelijkheid en participatie te optimaliseren, financiële aspecten in ogenschouw te nemen en groenere reisopties voor te stellen.

Het organisatieproces en de bevindingen van de CHARM-EU-conferentie over inclusie kunnen van nut zijn voor diverse belanghebbenden die ervoor kiezen om de benadrukte ontwerpelementen binnen hun organisaties en evenementen toe te passen. Om de organisatie van inclusieve evenementen te vergemakkelijken, heeft het CHARM-EU-inclusiviteitsteam een open hulpmiddel opgesteld voor de gemeenschap en daarbuiten, dat via deze link beschikbaar is: Tips voor het organiseren van meer inclusieve CHARM-EU-evenementen

Hier kun je het open access-artikel lezen en meer te weten komen over het ontwerpen van inclusieve evenementen.

Referentie

Fazekas-Vinkovits, A. S. (2023): Inclusie door ontwerp: belangrijke stappen bij de totstandkoming van de CHARM-EU-conferentie over inclusie. The AHEAD Journal, nummer 16. https://ahead.ie/journal/Inclusion-by-Design-Key-steps-of-creating-the-CHARM-EU-Inclusion-Conference