Op 23 juni kwamen zesentwintig promovendi met uiteenlopende academische achtergronden – psychologie, pedagogiek, ecologie, kunst, gezondheidswetenschappen, sociologie, IT en meer – aan in Montpellier om deel te nemen aan dit baanbrekende initiatief. Als vertegenwoordigers van de negen prestigieuze instellingen van de CHARM-EU-alliantie kwamen zij bijeen om nieuwe manieren van denken en werken over de grenzen van de disciplines heen te verkennen. De workshops waren zorgvuldig ontworpen door de Knowledge Creation Teams (KCT’s) van de alliantie, multidisciplinaire groepen bestaande uit docenten, onderzoekers en onderwijsontwikkelaars.

Het centrale thema van de zomercursus was„Het ontwikkelen van transdisciplinaire praktijken om complexe uitdagingen aan te pakken”. Gedurende de week werkten de deelnemers onder begeleiding van ervaren wetenschappers samen aan de ontwikkeling van transdisciplinaire onderzoeksprojecten. Het hanteren van een transdisciplinaire benadering wordt steeds meer erkend als een essentiële vaardigheid voor de volgende generatie onderzoekers. Het stelt hen in staat hun werk in een bredere context te plaatsen en de praktische impact van hun bevindingen duidelijk te maken – een essentiële vaardigheid in een landschap waarin veel financieringsoproepen tegenwoordig prioriteit geven aan samenwerkingsverbanden die interdisciplinair en internationaal zijn.

Een baanbrekende internationale conferentie

24 juni was een hoogtepunt van de week: de eerste grote CHARM-EU-conferentie, waar negen deskundigen van negen Europese universiteiten bijeenkwamen om negen verschillende onderzoeksthema’s te verkennen. Onder de titel„Connecting Knowledge, Shaping Futures: Transdisciplinarity in Research“bood het evenement een rijk en inspirerend overzicht van transdisciplinaire projecten binnen de alliantie. De uitgenodigde sprekers – vooraanstaande onderzoekers op gebieden variërend van filosofie en recht tot natuurkunde, hydrogeologie, epidemiologie en geneeskunde – deelden een streven naar uitmuntendheid en een visie op een duurzamere samenleving.

Onder hen bevond zich Mircea Sofonea, universitair hoofddocent Epidemiologie en Evolutie van Infectieziekten aan de Universiteit van Montpellier, die tevens lesgeeft in het internationale CHARM-EU-masterprogramma. Zijn presentatie„Interdisciplinariteit is cruciaal bij het beheer van gezondheidscrises: inzichten uit het onderzoek van Montpellier naar pandemiebewaking en -bestrijding” ging in op de kloof tussen disciplines en beroepssectoren in de gezondheidszorg, en de gevolgen daarvan voor de besluitvorming. Hij sprak ook namens het ExposUM Institute, waar hij leiding geeft aan interdisciplinaire onderzoeksinitiatieven op het gebied van gezondheid en milieu, ondersteund door de Universiteit van Montpellier en haar partners. De conferentie onderstreepte hoe transdisciplinariteit innovatie in onderzoek kan stimuleren – en daarmee een krachtige bron van inspiratie voor de toekomst vormt.

De volgende generatie Europese onderzoekers ondersteunen

Na afloop van de conferentie werkten de promovendi in kleine groepen intensief aan het opstellen van onderzoeksvoorstellen. Daarnaast namen ze de tijd om de stad te verkennen via een digitale rondleiding met geolocatie en genoten ze van een speelse kennismaking met de Franse gastronomie.

Op de laatste dag presenteerden de deelnemers hun projecten aan een jury bestaande uit KCT-leden. Hun werk richtte zich op urgente hedendaagse vraagstukken zoals internationale samenwerking, wereldwijde gezondheid, voedselsystemen, verstedelijking, kunstmatige intelligentie en onderzoeksinfrastructuren. De jury prees de hoge kwaliteit van het werk, de leergierigheid van de studenten en hun bereidheid tot interdisciplinaire samenwerking, evenals hun sterke toewijding om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan de samenleving. Het team dat zich richtte op klimaatverandering kreeg de hoogste onderscheiding, maar alle deelnemers kwamen als winnaars uit de bus – waarmee ze aantoonden dat de volgende generatie Europese onderzoekers klaar is om toekomstige uitdagingen met zelfvertrouwen en creativiteit aan te gaan.

De basis leggen voor toekomstige samenwerking

Deze eerste editie in Montpellier was een daverend succes. Volgens Gilles Subra, projectdirecteur van CHARM-EU aan de Universiteit van Montpellier,heeft het evenement„de basis gelegd voor toekomstige gezamenlijke onderzoeksprojecten binnen de alliantie”, met name projecten waarbij beginnende onderzoekers betrokken zijn. De voorbereidingen voor de volgende editie, die in 2026 wordt georganiseerd door de Åbo Akademi-universiteit in Finland, zijn al in volle gang. Samen effenen we de weg voor een nieuwe generatie Europees onderzoek.

Bekijk de herhaling van de conferentie:

CHARM-EU: Een alliantie op het snijvlak van verschillende disciplines

In zijn openingsrede benadrukte Philippe Augé, rector van de Universiteit van Montpellier, het cruciale belang van transdisciplinariteit binnen instellingen voor hoger onderwijs. Hij wees ook op de centrale rol ervan in de masteropleiding „Global Challenges for Sustainability”, een gezamenlijk initiatief van de negen Charm-EU-partneruniversiteiten. Dit innovatieve studieprogramma is opgebouwd rond het oplossen van praktijkgerichte problemen en staat open voor studenten met alle academische achtergronden. Rector Augé bevestigde nogmaals dat universiteiten op twee pijlers rusten: onderwijs en onderzoek. Verschillende projecten binnen de alliantie integreren al transdisciplinair onderzoek, waaronder een gezamenlijke keuzevakmodule die in 2024 door de Universiteit van Montpellier en de Universiteit Utrecht werd gelanceerd en zich richt op het aanpakken van gezondheidsuitdagingen in internationaal verbonden onderzoekscentra. De tweede editie van deze gezamenlijke module gaat in september 2025 van start en wordt uitgebreid met de Universiteit van Barcelona. Samen met onderzoekers en patiënten zullen zij de uitdagingen van immuuntherapie bij de behandeling van kanker aanpakken – opnieuw een stap voorwaarts in het bevorderen van transdisciplinair onderzoek in heel Europa.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op de website van de Universiteit van Montpellier.