Als onderdeel van de missie van CHARM-EU om alomvattende Open Science-praktijken te bevorderen en te integreren, heeft de alliantie de Open Science Recognition Award in het leven geroepen om de bijdragen te erkennen van personen die zich bezighouden met onderzoek of onderwijs aan onze partneruniversiteiten en die blijk hebben gegeven van een sterke toewijding aan Open Science. De jury heeft archeologe en oudheidkundige dr. Saskia Stevens van de afdeling Oudheidkunde en Klassieke Beschavingen van de Universiteit Utrecht uitgeroepen tot winnaar van de prijs van dit jaar.

Dr. Stevens is wetenschappelijk directeur van het onderzoeksproject „Constructing the Limes”, een initiatief dat zich bezighoudt met het thema grenzen en grensoverschrijdende interacties door onderzoek te doen naar de Neder-Duitse Limes, de grens van het Romeinse Rijk en UNESCO-werelderfgoed. Haar multidisciplinaire projectteam onderzoekt de invloed van deze grens op migratie en de uitwisseling van goederen en gewassen in de oudheid. Dit helpt hen om de rol van de Limes als zichtbaar cultureel erfgoed vandaag de dag te benutten en brengt de nieuwe wetenschappelijke kennis in dialoog met hedendaagse publieke debatten over grenzen en migratie. Het project genereert en verspreidt in samenwerking baanbrekende wetenschappelijke inzichten onder een breed publiek via burgerwetenschapsprojecten, media-outreach en partnerschappen met professionele en lokale erfgoedorganisaties. Dr. Stevens heeft ook het initiatief genomen tot de participatieve opgraving in Heerlen, een stad in het zuiden van Nederland die sinds de sluiting van de kolenmijnen in de jaren zestig kampt met werkloosheid en een negatief stadsimago. Via een uniek project in samenwerking met de lokale gemeenteraad, konden de inwoners van Heerlen zich verdiepen in de oude geschiedenis van hun stad en tegelijkertijd weer aansluiting vinden bij hun Romeinse erfgoed. Bewoners werden uitgenodigd om actief mee te doen door deel te nemen aan de archeologische opgravingen of hun tuinen ter beschikking te stellen voor onderzoeksdoeleinden. Het project kon rekenen op de enthousiaste deelname van 150 inwoners, die samenwerkten met archeologen bij het blootleggen van Romeinse overblijfselen in hun eigen achtertuinen en op openbare plekken in de hele stad.

De juryleden (deskundigen op het gebied van Open Science afkomstig van de verschillende partneruniversiteiten van CHARM-EU) waren het er ook over eens dat de selectie van de winnaar behoorlijk moeilijk was vanwege de talrijke veelbelovende inzendingen, die soms behoorlijk van aard verschilden. Zij erkenden tevens het voorstel van dr. Marij Swinkels (universitair docent aan de School of Governance van de Universiteit Utrecht) als een origineel en uitmuntend project op het gebied van publieksbetrokkenheid waarbij kunst een rol speelt. Daarnaast kozen zij ervoor om het voorstel van dr. Balázs Székely (universitair hoofddocent aan de afdeling Geofysica en Ruimtewetenschappen van de ELTE) te noemen als een voorbeeld van zijn inzet voor Open Science-praktijken, evenals het voorstel van dr. Annamária Zsákai (universitair hoofddocent aan de afdeling Biologische Antropologie van de ELTE), met een integrale benadering van Open Science, met name op het gebied van onderwijs. Verder wilden zij de aanvragen van teamleden van de afdeling Computational and Theoretical Biology van de Universiteit van Würzburg benadrukken vanwege hun opmerkelijke brede toepassing van Open Science-praktijken. Ten slotte kozen zij ervoor om het voorstel van Julia Bend (promovenda aan de Åbo Akademi-universiteit) te vermelden vanwege het ontwerp van Open Science-praktijken in haar proefschrift.

Aangezien de oproep tot het indienen van inzendingen voor de Open Science Recognition Award een proefoproep was binnen de CHARM-EU Alliance, hebben de juryleden belangrijke conclusies en diverse suggesties geformuleerd voor toekomstige edities van de prijs. Het belangrijkste is dat zij benadrukten dat erkend moet worden dat Open Science-praktijken ongelooflijk divers zijn en kunnen worden toegepast in een breed scala aan activiteiten op verschillende niveaus en in verschillende stadia van de loopbaan. Toekomstige oproepen of soortgelijke initiatieven binnen instellingen ter bevordering en mainstreaming van open-wetenschapspraktijken zouden zelf gedifferentieerder moeten zijn en rekening moeten houden met een grotere diversiteit aan prijzen, bijvoorbeeld in de categorieën ‘promovendus’, ‘vroege loopbaan’ en ‘hele loopbaan’; ‘projectprijs’ of ‘loopbaanprijs’, en ‘individuele’ of ‘teaminzendingen’.

Wat de toekenning van deze oproep betreft, krijgt dr. Saskia Stevens de kans om een van de partneruniversiteiten van CHARM-EU te bezoeken voor een studiereis, om daar met lokale deskundigen op het gebied van Open Science van gedachten te wisselen over strategieën en werkwijzen ter bevordering van Open Science. Onze hartelijke felicitaties aan dr. Stevens voor haar uitmuntende werk om in samenwerking dringende hedendaagse vraagstukken aan te pakken en de toegang tot academische kennis te democratiseren!