Academische vrijheid wordt algemeen erkend als een essentiële voorwaarde voor het functioneren van open en democratische samenlevingen die de rechtsstaat hoog in het vaandel dragen. Omgekeerd is het onwaarschijnlijk dat academische vrijheid ten volle tot uiting komt wanneer deze waarden onder druk staan. In een tijd waarin de academische vrijheid en het vertrouwen in de wetenschap in Europa geleidelijk aan afbrokkelen, richt deze jaarlijkse STOA-conferentie zich op de relatie tussen academische vrijheid en democratie, evenals op beleidsinitiatieven die deze waarden ondersteunen.

Tijdens de conferentie kunnen beleidsmakers en wetenschappers de volgende vragen bespreken: Welke rol speelt academische vrijheid in de democratie? Welke beleidsmaatregelen en beleidsinitiatieven erkennen het verband tussen beide en ondersteunen deze? Welke trends zien we in de stand van zaken met betrekking tot zowel de democratie als de academische vrijheid?

PROGRAMMA

Moderator: Robert-Jan SMITS, voorzitter van het Nederlands Huis voor Onderwijs en Onderzoek

14.00 – 14.30 Opening en inleidende toespraken

• Opening: Christian EHLER, voorzitter van STOA, lid van het Europees Parlement
• Keynote-toespraak: Roberta METSOLA, voorzitter van het Europees Parlement
• Keynote-toespraak: het Cypriotische voorzitterschap van de Raad van de EU
• Keynote-toespraak: Ekaterina ZAHARIEVA, Europees commissaris voor start-ups, onderzoek en innovatie

14.30 – 15.30 Democratie en de rol van academische vrijheid

Wetenschappelijke keynote „Wat is democratie vandaag de dag en hoe meten we die?”: professor Svend-Erik SKAANING, Universiteit van Aarhus, Afdeling Politieke Wetenschappen

Paneldiscussie met:

• Christian EHLER, voorzitter van STOA
• Carolina PLESCIA, Universiteit van Wenen, Afdeling Politieke Wetenschappen
• Tomas TOBÉ, Commissie „EU Democracy Shield”, rapporteur, lid van het Europees Parlement
• Maria Cristina RUSSO, Europese Commissie, adjunct-directeur-generaal voor Innovatie, Welvaart en Internationale Samenwerking

15.45 – 16.00 Pauze

16.00 – 16.50 De nieuwste trends op het gebied van academische vrijheid: bevindingen van EP AAcademic Freedom Monitor 2025

• Peter MAASSEN, Universiteit van Oslo, auteur van de Academic Freedom Monitor 2025
• Paola MATTEI, Universiteit van Milaan, auteur van de Academic Freedom Monitor 2025
• Vasiliki KOSTA, Universiteit Leiden, auteur van de Academic Freedom Monitor 2025
• Lina GALVEZ, vicevoorzitter van STOA, lid van het Europees Parlement

16.50 – 17.00 Afsluitende woorden

Ivars IJABS, vicevoorzitter van STOA, lid van het Europees Parlement

#EP4AcademischeVrijheid